Elektrisch verstelbaar bed hoe werkt het mechanisme
Stel je voor: je ligt in je eigen bed en met één druk op de knop verandert de houding van je matras precies zoals jij het wilt.
Geen geruzie met kussens meer. Geen moeilijke manoeuvres om overeind te komen.
Een elektrisch verstelbaar bed voelt als een upgrade voor je slaapkamer, maar hoe zit dat mechanisme eigenlijk in elkaar? We nemen je mee achter de schermen van je toekomstige seniorenbed of verstelbare boxspring.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Voordat we ingaan op het mechanisme, is het handig om te weten welke spullen er eigenlijk in zo’n bed zitten. Je hebt het over een complex samenspel van motoren, frames en matrassen. Vooral bij een elektrisch verstelbaar seniorenbed of een hoog laag bed elektrisch komt er meer kijken dan bij een standaard bed.
De basis is het frame. Dit is meestal gemaakt van staal of aluminium.
Daaraan zitten de bewegende delen bevestigd. Dan heb je de motoren.
Een standaard tweepersoons elektrisch verstelbaar bed heeft vaak 4 motoren (2 per zijde). Een hoog laag bed heeft vaak extra motoren voor de hoogteverstelling. De bedrading loopt netjes weggewerkt door het frame.
Verder heb je de matrassen nodig. Niet elk matras is geschikt.
Voor een verstelbare boxspring of een elektrisch verstelbaar bed heb je een matras nodig die kan meebuigen. Een pocketvering matras van 20-24 cm dik werkt vaak goed. Een traagschuim matras kan ook, maar let op de densiteit. Bij een seniorenbed is een matras met een kern van 1000 tot 1500 pocketveringen per m2 ideaal voor de drukverdeling.
De afstandsbediening is je stuur. Moderne bedden hebben vaak een draadloze bediening met een docking station aan de wand.
Bij luxe modellen zit er ook een app op je telefoon bij.
Tot slot de stroomvoorziening. Een normaal stopcontact is voldoede, maar zorg dat je geen verlengsnoer gebruikt vanwege de stroomsterkte.
Stap 1: Het frame en de motoren bekijken
Laten we beginnen bij de motor van het bed. Het mechanisme draait om de motor en de aandrijving.
Bij een elektrisch verstelbaar bed heb je te maken met zogenaamde LIN-actuatoren. Dit zijn stille motoren die zeer precies kunnen bewegen. Stel je een hoog laag bed elektrisch voor.
De motoren zitten verwerkt in de poten of in het frame zelf. Ze zijn vaak verbonden met een centrale besturingseenheid.
Deze eenheid ontvangt signalen van je bediening. Als je op de knop drukt voor 'hoofdeinde omhoog', stuurt de besturing stroom naar de motor bij het hoofdeinde.
De motor zet elektrische energie om in beweging. Dit gebeurt via een schroefspindel of een tandheugelsysteem. Een schroefspindel werkt heel precies en is stil. Een tandheugel is krachtiger en wordt vaak gebruikt bij zwaardere hoog laag bedden voor senioren.
De beweging is minimaal, maar krachtig genoeg om een persoon van 100 kilo te verplaatsen. Veelgemaakte fout: Mensen vergeten dat de motoren ruimte nodig hebben.
Bij het monteren van een seniorenbed moet er minimaal 10 cm ruimte onder het bed zijn voor de motorkoppen. Zet het bed dus niet direct op de grond. Gebruik altijd de bijgeleverde poten.
Stap 2: De bedrading en besturing leggen
Het is belangrijk dat de kabels netjes liggen. Een elektrisch verstelbaar bed heeft maar één stroomkabel naar het stopcontact, maar intern loopt er een wirwar van draden. Deze verbinden de motoren met de controller.
Bij een verstelbare boxspring zit de bedrading vaak vastgemaakt aan het onderstel.
Controleer altijd of de connector goed vastklikt. Een losse connector zorgt ervoor dat één kant van het bed niet meer beweegt.
Dit is een veelvoorkomend probleem bij zelfbouw. De afstandsbediening communiceert via radiogolven (RF) met de controller. Je hoeft niets te koppelen zoals bij Bluetooth.
Meestal werkt het direct uit de doos. Bij sommige luxe seniorenbedden zit er een handbediening met een snoer als backup.
Handig als de batterij van de draadloze variant leeg is. Timing: Het aansluiten van de bedrading duurt ongeveer 10 tot 15 minuten. Haast je niet. Een verkeerd aangesloten kabeltje kan de motor beschadigen. Controleer altijd de kleurcodes op de stekkers. Ze passen meestal maar op één manier.
Stap 3: De matras en het onderstel afstellen
Nu het mechanisme loopt, moet de matras goed liggen. Een elektrisch verstelbaar bed buigt door bij het voeteneinde en hoofdeinde. De matras moet deze buiging kunnen maken zonder te scheuren.
Gebruik bij voorkeur een matras dat speciaal gemaakt is voor verstelbare bedden.
Een matras van 160x200 cm (tweepersoons) moet soepel kunnen vouwen. Bij een seniorenbed is het fijn als de matras niet te zwaar is, zodat de motoren minder belast worden.
Een matras van 15 tot 20 kg is ideaal. Zorg voor voldoende speling aan de zijkanten. Laat ongeveer 2 tot 3 cm ruimte over tussen de matras en de rand van het bed.
Als de matras te strak zit, kan deze knellen bij de verstelling.
Dit zorgt voor slijtage aan de zijkant van de matras. Veelgemaakte fout: Een te dik matras gebruiken op een elektrisch verstelbaar seniorenbed. Een matras dikker dan 28 cm kan het frame raken bij de maximale hellingshoek. Meet dit altijd na voordat je de matras op het frame legt.
Stap 4: De programma's en geheugenfuncties instellen
De meeste elektrisch verstelbare bedden hebben voorgeprogrammeerde standen. Denk aan 'Lezen', 'TV kijken' of 'Nulstand' (vlak).
Dit mechanisme wordt aangestuurd door software in de controller. Om de perfecte stand te vinden, gebruik je de afstandsbediening.
Druk tegelijkertijd op de knoppen voor hoofdeinde en voeteneinde om de 'Auto-Flat' functie te activeren. Het bed gaat dan automatisch naar de horizontale stand. Dit duurt ongeveer 20 seconden.
Bij een hoog laag bed elektrisch is de hoogteverstelling apart. Druk op de knop met het icoon van een huis.
Dit brengt het bed naar een veilige instaphoogte, vaak rond de 45 tot 50 cm. Dit is ideaal voor senioren om makkelijker op te staan. Veelgemaakte fout: Het niet gebruiken van het geheugen. Veel bedden (zoals die van Auping of Tempur) hebben knoppen met een 'M' (Memory).
Als je je favoriete stand eenmaal hebt gevonden, hou dan de M-knop ingedrukt tot je een beep hoort.
Zo sla je deze op. Handig voor stellen met verschillende voorkeuren.
Stap 5: Onderhoud van het mechanisme
Om het mechanisme soepel te houden, is regelmatig onderhoud nodig. Een elektrisch verstelbaar bed heeft weinig bewegende delen, maar die moeten wel blijven werken.
Controleer eens per half jaar de schroeven van het frame. Door het bewegen kunnen deze iets losser zitten.
Gebruik een momentsleutel en draai ze vast op ongeveer 15 Nm (Newtonmeter). Dit voorkomt piepen en kraken. De motoren zijn onderhoudsvrij, maar de rails waar de matras op ligt, kunnen stof verzamelen.
Maak deze af en toe schoon met een droge doek. Gebruik geen olie of vet, dit trekt alleen maar meer stof aan.
Timing: Het onderhoud duurt ongeveer 15 minuten per jaar. Een elektrisch verstelbaar seniorenbed gaat vaak 10 tot 15 jaar mee als het goed onderhouden wordt. Benieuwd hoe lang de plaatsing duurt van uw nieuwe bed? De motoren hebben een garantie van meestal 5 jaar.
Stap 6: Veiligheidscheck voor seniorenbedden
Bij een hoog laag bed elektrisch is veiligheid cruciaal. Het mechanisme moet soepel werken, maar ook veilig zijn. Controleer of er een noodstop aanwezig is.
Dit is vaak een rode knop op de bediening of een pedaal aan de zijkant.
Een ander belangrijk aspect is de stroomvoorziening bij een stroomstoring. Sommige luxe seniorenbedden hebben een back-up batterij.
Hiermee kun je het bed nog een paar keer verstellen als de stroom uitvalt. Dit kost ongeveer €100 extra, maar is het waard. Let ook op de doorlooptijd van een WMO-aanvraag en de maximale belasting.
Een standaard elektrisch verstelbaar bed draagt 120 kg per kant. Een zwaardere uitvoering voor senioren kan tot 160 kg per kant hebben.
Overschrijd dit niet, anders slijten de motoren veel sneller.
Verificatie-checklist
Voordat je het bed als 'af' beschouwt, loop je deze lijst na.
- Stroomvoorziening: Is het bed aangesloten op een vrij stopcontact zonder verlengsnoer?
- Beweging: Bewegen alle vier de delen (hoofdeinde links/rechts, voeteneinde links/rechts) soepel?
- Geluid: Maakt de motor minder dan 45 decibel geluid? (Hoorbaar maar niet storend)
- Matras: Ligt de matras los op het frame en knelt deze nergens?
- Bediening: Werkt de draadloze afstandsbediening op minimaal 5 meter afstand?
- Hoogte: Is de instaphoogte voor de gebruiker comfortabel (meestal 45-55 cm)?
- Garantie: Is de garantiekaart ingevuld en geregistreerd bij de fabrikant?
Dit voorkomt teleurstellingen later. Als je deze stappen hebt doorlopen, weet je zeker dat je elektrisch verstelbare bed optimaal werkt. Of het nu gaat om een verstelbare boxspring voor extra comfort of een hoog laag bed voor de veiligheid, het mechanisme is nu perfect afgesteld op jouw slaapgedrag.